Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne to usystematyzowany proces dialogu między władzami samorządowymi a mieszkańcami, którego celem jest zebranie opinii, uwag i propozycji dotyczących planowanych decyzji publicznych. Stanowią one jeden z fundamentów demokracji partycypacyjnej i są regulowane przepisami prawa, m.in. ustawą o samorządzie gminnym.

W kontekście budżetu obywatelskiego konsultacje społeczne mogą dotyczyć kształtu regulaminu BO, wysokości przeznaczonych środków, podziału na kategorie projektów czy zasad weryfikacji. Dobrze przeprowadzone konsultacje zwiększają zaufanie mieszkańców do procesu i podnoszą jakość zgłaszanych projektów.

Formy konsultacji społecznych obejmują: spotkania otwarte, warsztaty, ankiety, platformy internetowe, spacery badawcze oraz panele obywatelskie. Coraz większą rolę odgrywają narzędzia cyfrowe, które pozwalają dotrzeć do szerszego grona mieszkańców i ułatwiają zbieranie oraz analizę opinii.

Warto odróżnić konsultacje społeczne od deliberacji. Konsultacje zakładają zbieranie głosów i opinii, natomiast deliberacja kładzie nacisk na pogłębioną dyskusję i wspólne dochodzenie do rozwiązań. Oba mechanizmy mogą się uzupełniać w ramach procesu BO. Więcej o organizacji efektywnych konsultacji w kontekście budżetów obywatelskich przeczytasz w artykule o komunikacji w BO.